Dự án tiêu biểu · Giáo dục & Y tế
Hội trường 1.150 chỗ, khi điều kiện khó nhất tạo ra kết quả tốt nhất.
Bá Hùng thiết kế và hiệu chỉnh hệ thống âm thanh cho hội trường 1.150 chỗ của một trường đại học y dược ở ĐBSCL, kéo thời gian vang từ hơn 4 giây xuống dưới 1,5 giây mà không được chạm vào nội thất đã hoàn thiện, đạt độ rõ lời STI > 0,86 với mức đầu tư chỉ bằng 50–60% các nhà hát cùng khu vực.
- Loại công trình
- Hội trường đại học (1.150 chỗ)
- Âm học
- RT60 > 4 s → < 1,5 s
- Độ rõ lời
- STI > 0,86 (rất tốt)
- Ngân sách
- 50–60% nhà hát cùng khu vực
Câu chuyện công trình
Nội thất gỗ đã đóng kín, không được chạm vào. Thời gian vang hơn 4 giây. Ngân sách chỉ bằng một nửa các nhà hát cùng khu vực. Và hàng ghế VIP ngồi cách sân khấu đúng 2 mét. Đây là câu chuyện biến từng ràng buộc thành một quyết định thiết kế.
Một hội trường mang hình ảnh của cả ngôi trường
Nhiều năm liền, một trường đại học y dược hàng đầu ở ĐBSCL chưa có một hội trường xứng tầm: mỗi kỳ tốt nghiệp, mỗi hội thảo quốc tế đều phải xoay xở trong những không gian chắp vá. Ban lãnh đạo hiểu rằng hội trường này sẽ đại diện cho hình ảnh của trường trước hàng nghìn sinh viên, giảng viên, khách quốc tế và lãnh đạo nhà nước trong nhiều thập kỷ. Không có chỗ cho sai lầm.
Công trình phải gánh hai vai cùng lúc: sự chính xác của một hội thảo khoa học quốc tế, và cảm xúc trực tiếp của nghệ thuật biểu diễn, nơi trường vốn có truyền thống hợp xướng, múa đương đại và nhạc kịch, tất cả đều đòi hỏi âm thanh trong và dải động rộng.

Khi nội thất đã đóng kín
Bá Hùng tiếp nhận khi toàn bộ nội thất đã hoàn thiện: ốp gỗ, trần, kết cấu trang trí, tất cả cố định. Không thể đổi vật liệu, không thể thêm vị trí loa ngoài những điểm đã định, không thể thay đổi bố cục. Khảo sát âm học tại chỗ cho thấy thực tế nghiệt ngã: thời gian vang vượt 4 giây ở những vùng phản xạ mạnh nhất, đủ để mọi lời nói chồng lấn thành một khối âm mờ đục, điều tối kỵ với một hội thảo y khoa.
Đề bài: kéo RT60 xuống dưới 1,5 giây. Ràng buộc: không được chạm vào nội thất. Và thực tế: ngân sách chỉ bằng 50–60% các nhà hát cùng khu vực, không có chỗ cho phát sinh.

Bài toán loa sub: hàng ghế VIP cách sân khấu 2 mét
Loa sub chỉ có thể đặt dưới sàn sân khấu, hai bên lại bị cầu thang chắn, vị trí là bất di bất dịch. Với hàng ghế VIP chỉ cách đó 2 mét, đây là bài toán gần như bất khả theo lối nghĩ thông thường: đủ trầm cho cả phòng thì khách VIP tức ngực suốt sự kiện 2–3 tiếng; giảm đi cho VIP dễ chịu thì phía sau và ban công lại thiếu trầm.
Bá Hùng không giải bằng trực giác. Đội ngũ mô phỏng lan truyền sóng trầm bằng phần mềm Resolution, rồi cố ý chọn một đánh đổi: dùng DSP delay phân tầng giữa các loa sub để dàn đều luồng trầm thay vì dồn vào giữa sân khấu, đồng thời chỉnh điểm cắt high-pass cho tiếng trầm mượt và lan tỏa hơn là dồn ép. Cụm line-array phía trên được cấu hình bù trầm cho khu ban công xa. Kết quả: hàng ghế VIP không một chút tức ngực, mọi vị trí vẫn giữ được độ sâu của tiếng trầm.
“Để đổi lấy sự thoải mái hoàn toàn cho hàng ghế VIP suốt sự kiện 2–3 tiếng, chúng tôi chấp nhận hi sinh một chút uy lực cực trầm.”
Phẫu thuật tần số
Thay vì dán mút tiêu âm theo kiểu phản ứng, Bá Hùng làm “phẫu thuật tần số”. Đo bằng SmaartLive để xác định đúng những dải tần tích tụ năng lượng và đúng những điểm phản xạ gây hại nhất. Điều hướng nguồn âm bằng tính định hướng cardioid của loa EAW, dồn âm vào mặt phẳng khán giả, hạn chế dội lên tường và trần. Và xử lý DSP NST Audio theo từng dải hẹp, chứ không cắt cả mảng lớn.
Mỗi thiết bị được chọn vì vai trò kỹ thuật, không vì danh tiếng thương hiệu: bàn trộn CADAC với độ trễ chỉ 0,4 ms, đủ nhanh để tiếng trực tiếp lấn át tiếng dội trong một phòng lớn; thư viện preset của NST cho phép nhân viên chuyển nhanh giữa chế độ hội thảo, nghi lễ và biểu diễn; micro không dây Sennheiser quản lý tần số chặt để hơn 10 kênh chạy đồng thời không nhiễu; micro cổ ngỗng Earthworks chống hú vượt trội; cáp Mogami và lọc nguồn Surgex hạ nền nhiễu, nâng ngưỡng hú lên đáng kể.

Bằng chứng vượt thông số
Chống hú trong một hội trường lớn không có một nguyên nhân duy nhất, nó đến từ hàng chục đường khác nhau. Bá Hùng hệ thống hóa việc kiểm soát hú qua nhiều lớp, đúc kết từ hơn 23 năm hiện trường. Tại hội trường này, đội ngũ trình diễn khoảng cách thu micro hơn 100 cm; trong một buổi đào tạo, một giảng viên vừa nói vừa xoay hẳn ra khỏi bục mà tiếng vẫn rõ, không một tiếng hú, nhân viên nhà trường tự quay lại bằng điện thoại và chủ động gửi video cho Bá Hùng.
Kết quả đo sau bàn giao: STI > 0,86, người ngồi ở hàng ban công xa nhất vẫn nghe rõ từng âm tiết, kể cả những phụ âm đầu dễ mất nhất trong phòng vang. Và Bá Hùng nói thẳng giới hạn ngân sách: vẫn còn những hạng mục có thể bổ sung sau (loa monitor, codec livestream, loa dưới gầm ban công, ánh sáng). Nhưng trong đúng ngân sách ấy, kết quả đã vượt cả những nhà hát được đầu tư gấp 2–3 lần, nhờ độ chính xác trong thiết kế, không phải nhờ thiết bị đắt tiền.
“Với chúng tôi, 100 cm thực ra chưa phải là giới hạn.”
Khi cả tỉnh chọn hội trường này
Ngay buổi chạy thử đầu tiên, những người có mặt đều bất ngờ, không phải vì âm lượng, mà vì sự tinh tế, rõ nét và tự nhiên ở một quy mô như vậy. Sau bàn giao, hội trường liên tục đón lễ tốt nghiệp của hàng nghìn bác sĩ, dược sĩ, hội nghị khoa học quốc gia, hội thảo y khoa quốc tế với chuyên gia từ Pháp, Mỹ, Nhật, Hàn, lễ kỷ niệm 40 năm và các đêm nhạc thiện nguyện. Đỉnh điểm: khi tỉnh tổ chức đón một đoàn công tác của Chính phủ Trung ương, ban tổ chức tự chọn chính hội trường này thay vì các công trình lớn khác trong khu vực.
Nhà trường trao giấy khen cho Bá Hùng. Và điều đáng nói là vì sao họ chọn Bá Hùng ngay từ đầu: trước khi quyết định, lãnh đạo trường cử người đến tận một hội trường Bá Hùng làm trước đó đã chạy tốt hơn 10 năm, nói chuyện trực tiếp với nhân viên vận hành hằng ngày, chứ không phải với người bán hàng.

“Một hệ thống còn chạy tốt sau hơn 10 năm nói lên nhiều hơn bất kỳ cam kết nào trên giấy.”
Kết quả đo được
| Chỉ số | Kết quả |
|---|---|
| Số chỗ ngồi | 1.150 |
| Thời gian vang (RT60) | < 1,5 stừ hơn 4 s ban đầu |
| Độ rõ lời (STI) | > 0,86xếp loại rất tốt |
| Khoảng cách thu micro | > 100 cmvà chưa phải giới hạn |
| Micro không dây đồng thời | 10+ |
| Ngân sách | 50–60%so với nhà hát cùng khu vực |
Gallery
Kéo để xem thêmThành phần hệ thống chính
- Loa line-array EAW (Mỹ) + loa sub cardioid
- Bàn trộn số CADAC (Anh), độ trễ 0,4 ms
- DSP NST Audio (Anh), đa preset
- Micro không dây Sennheiser & micro cổ ngỗng Earthworks (Mỹ)
- Cáp Mogami (Nhật) + lọc nguồn Surgex (Mỹ)
- Đo & mô phỏng: SmaartLive, Resolution
Hội trường nào cũng có những ràng buộc khó?
Hãy để Bá Hùng phân tích âm học từ bản vẽ và đề xuất hướng xử lý, trước khi đi đến bất cứ quyết định nào.
Liên hệ
